Waarom wordt een doula niet vergoed?

door | sep 30, 2020 | Bevallen en zwangerschap | 4 reacties

Stel je eens voor dat je aan het bevallen bent en er komt een arts op je af. “Hallo. Ik heb hier een pil die jouw risico op onnodige ingrepen aanzienlijk verkleint.” Hoe boos ben je dan als die pil zo’n duizend euro kost en daarmee onbereikbaar is voor een grote hoeveelheid mensen? Het is een doula, de pil is een doula en onze overheid vindt niet dat iedereen die effectieve zorg verdient. Waarom is dat eigenlijk?

Wat is een doula?

Oké, als je mijn blog leest weet je waarschijnlijk allang wat een doula is maar dit zijn nu eenmaal de regels van het schijven. Ik verzin het niet, ga ergens anders klagen. Komt ie:

Doula/dula/ (de (v.); -’s) [grieks], 1 een ervaren en kundige vrouw, die aanstaande ouders op een niet-medische manier ondersteunt tijdens de zwangerschap, de geboorte van hun kind en in de periode erna, 2 zwangerschaps- en geboortecoach.

Ben ik het bijna mee eens. Er zijn ook een paar mannelijke en non binaire doula’s maar gezien hoeveel vrouwen er onder de mannelijke norm geschaard worden mag het ook wel eens andersom.

Het komt er op neer dat continue zorg tijdens een baring goed is, zeker als die zorg gegeven wordt door iemand met kennis en ervaring. Dat is wat een doula doet. Ze is er de hele tijd, ze komt voor de barende op en ze ondersteunt het proces. Klinkt simpel, is het niet.

De doula vs het CTG.

Even over die effectiviteit. Daar zit natuurlijk bewijs achter. Kan je hier lezen maar het komt er op neer dat de steun van een doula de hoeveelheid onnodige keizersnedes verkleint en de kans op een spontane, vaginale baring vergroot. De kosten van een keizersnede en andere ingrepen zijn heel hoog, zeker als je daar de complicaties op de lange termijn bij optelt. Je zou dus zeggen dat een doula vergoeden een simpele rekensom is.

Iets heel anders. Een CTG. Dat zijn die vervelende banden om je buik of draadjes uit je vagina waarmee het personeel vanuit een andere kamer een lijntje kan bekijken wat zijdelings met het welzijn van het ongeboren kind te maken heeft. (Oh, dacht je dat ik onpartijdig zou zijn? Dan ben je zeker nieuw hier.) Gebruiken we al jaren en wordt absoluut vergoed. Meestal wil een ziekenhuis dat de barende continue aangesloten is op dat ding want dan heb je een mooi doorlopend lijntje. Daar zit uiteraard ook wat onderzoek aan vast (met “wat” bedoel ik stiekem een hele hoop) en dat onderzoek wijst uit dat continue CTG monitoring niet veel doet.

Nou ja, niet veel. Het doet wel wat. Continue CTG monitoring verhoogd de kans op een keizersnede of andere ingreep significant zonder dat daar betere resultaten voor de baby aan vast zitten. Beetje het omgekeerde van een doula zeg maar.

Nu zou je denken dat ziekenhuizen massaal hun CTG machines op marktplaats zetten na het uitkomen van dit onderzoek. Helaas pindakaas! We gaan vrolijk door met de machine die ping doet.

Waarom dan niet?!

Komen we bij de kern vraag. Waarom wordt een doula niet vergoed vanuit de basisverzekering? Omdat we in een vervelende, patriarchale maatschappij leven. Okaydoei!

Oh, eehh, ja. Langer antwoord. Dat hoort ook bij dat schrijven hè. Ik waarschuw je, het komt op het bovenstaande neer.

Doula’s en barenden zijn bijna altijd vrouwen. Een doula zet een barende in haar kracht en dat is lastig. Zo’n stomme vrouw in haar kracht heeft een mening, die wil wat te zeggen hebben, keuze’s maken over haar eigen lichaam. Dat moet natuurlijk niet. Stil zal ze zijn, een lijdzaam vat waaruit de dokter haar kind verlost. Zo’n stomme doula schopt dat allemaal in de war door tussen de weeën door te vragen of ze het eens is met de stoomwals die over haar heen dreigt te rijden.

En nee. Ik denk niet dat er vergaderingen zijn in een ziekenhuis waar dit soort dingen letterlijk gezegd worden. Zo werkt dat patriarchale systeem niet. De meeste artsen denken echt dat ze helpen, de meeste politieke wetmakers (die om de een of andere reden beslissen wat de zorgverzekering vergoed) denken waarschijnlijk echt dat ze leuk bezig zijn. Het probleem is dat we het systeem waar we in opgegroeid en door gevormd zijn vaak niet kunnen zien.

Een doula klinkt zweverig en een CTG lekker hard. Dat zijn subjectieve oordelen die in dit geval totaal niet waar zijn maar omdat we gevormd worden door een maatschappij die ons dat soort denkbeelden voorspiegelt lijkt het logisch en denken we er niet over na.

Feministisch baren.

Baren is, in potentie, een krachtige feministische daad. Het zet cisgender mannen apart als de enige groep die het in zijn geheel niet kan doen. Iemand die in haar, zijn of hen kracht baart valt later niet meer te onderdrukken. Die heeft geleerd hoe sterk hun lichaam is en hoeveel eigenaarschap ze er over hebben.

Een doula is, idealiter, degene die de barende ondersteunt in die eigen kracht. Daarmee is de ondersteuning van een doula ook een feministische daad die lijnrecht tegenover de medische protocollen staat. Die protocollen zijn namelijk geschreven op een patriarchale grondslag.

Ofwel; een doula wordt niet vergoed door de basisverzekering omdat zowel de medische als politieke instituten die er over gaan gebaseerd zijn op patriarchale ideeën die het eigenaarschap wat een vrouw heeft over haar lichaam in de weg staan.

Ik zei toch dat het op hetzelfde neer komt.

print

4 Reacties

  1. Gonneke van Veldhuizen-Staas, lactatiekundige NLG

    De machine die ping doet. meer heb je eigenlijk niet nodig om je verhaal te onderstrepen.

    Antwoord
  2. Onyema Onwuka

    Yesss, hulde!!

    Antwoord
  3. giel

    Tientallen verloskundigen zijn bezorgd over of hebben negatieve ervaringen met doula’s (geboortecoaches). Een doula biedt emotionele ondersteuning voor, tijdens en na de bevalling, maar bemoeien zich ook met de medische kant. Doula’s zijn niet medisch opgeleid.

    Uit de rondvraag van NRC en Nieuwsuur blijkt dat doula’s hun grenzen overschrijden. Bijvoorbeeld door te proberen serieuze medische ingrepen tegen te houden, zoals de gang naar het ziekenhuis als de thuisbevalling niet goed gaat, of het toedienen van hormonen.

    Maar boven dit alles ga je, als het een keer niet zo is dat de man de norm is, niet strijden voor gelijke rechten, maar dan is het zo van “nu doen wij dat lekker ook eens”. erg niet-constructief.

    Antwoord
    • Michelle ten Berge

      hoi Giel, ik ben een verloskundige (die ook doulazorg biedt, maar dat terzijde). Ja, het klopt dat uit de rondvraag van NRC en nieuwsuur (b)lijkt dat doula’s hun grenzen overschrijden. Ook ik ben benaderd tijdens die rondgang. maar ik heb die ervaring helemaal niet en deel juist wat de schrijfster hierboven uitlegt: continuïteit van zorgverlener, het ondersteunen van vrouwen, door een doula of een vroedvrouw die er continue is en blijft (niet gebruikelijk helaas). dus dat heb ik ze uitgelegd. waardoor ze mijn reactie niet interessant vonden. vervolgens hebben ze ik weet niet hoeveel collega’s gesproken. Ze zijn er weken (maanden?) mee bezig geweest begreep ik uit diverse reacties om mij heen (“wat? ben jij ook benaderd door nieuwsuur? zijn ze er nog steeds mee bezig? Ze kunnen dus eigenlijk niemand vinden om hun vooringenomen mening te onderbouwen?) Wat ik vermoed is dat er een keer een incident geweest is. En ja, ik heb ook heus wel eens meegemaakt dat een doula een keertje iets zei of deed wat niet zo handig was. Sterker nog, ik zeg en doe zelf ook wel eens dingen die niet heel handig zijn. Maar door de bank genomen, en dat laat het wetenschappelijke onderzoek naar doula’s en caseload verloskundigen (verloskundigen die net zo werken als doula’s) goed zien, is continuïteit van ondersteuning echt een geweldige interventie. Maar goed, er zal dus een incident geweest zijn en dat wordt dan breed uitgemeten door de media. Sterker nog, ze hebben er zwaar aan moeten trekken om een paar zorgverleners te vinden (wellicht degenen die het niet leuk vinden om kritisch bevraagd te worden door sterke autonome vrouwen?) die hier wat over wilden zeggen. Terwijl letterlijk tegelijkertijd, in die week van de uitzending en artikel, een studie uitkwam van het effect van caseload verloskundigen die niet verbazingwekkend, hetzelfde ‘doula effect’ laten zien door hun continue begeleiding. Je zou hopen dat het persbericht daarover ook breed opgepakt zou worden. maar nee. niet catchy genoeg, niet hijgerig en sensationeel. Of lekker ‘hard’ zoals zo’n CTG apparaat…

      Antwoord

Een reactie versturen

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Sint 2020Sint 2020

Ik lees:

Onderwerpen

Speelgoed Banners

Het Archief

SpeelgoedSpeelgoed